Admitted ve Surplus Line Sigorta Firması Farkı: Sigortalı İçin Önemli mi?

İki farklı tipte sigorta firması: admitted ve non-admitted

ABD'de her sigorta firması satış yaptığı eyaletin lisansına sahip değildir. Admitted, yani eyalette kayıtlı ve onaylı bir sigorta firması, eyalet sigorta dairesine kayıtlıdır; tarifesini ve poliçe metnini eyaletin onayına sunar ve iptal, yenilememe, şikâyet gibi konularda eyalet kurallarına tabidir. Surplus line (non-admitted) sigorta firması ise o eyalette lisanslı değildir; eyaletin onayladığı surplus lines firmalar listesinde yer alır ve lisanslı bir surplus lines acentesi aracılığıyla satılır. Bu iki tip arasındaki fark fiyat ya da kalite farkı değildir: ikisi de gerçek, prim alan ve hasar ödeyen sigorta firmalarıdır. Fark, firmanın eyalet yönetimi altına girip girmediğidir ve bu fark hasar anında sigortalıyı doğrudan etkiler.

Admitted sigorta firması sigortalıya neyi garanti eder?

Admitted firmanın primleri eyalet onaylıdır; firmanın tarife dışında fiyat vermesi mümkün değildir. İptal ve yenilememe kuralları, ödeme süreleri ve hasar itiraz süreçleri eyalet mevzuatıyla çerçevelenmiştir; firmanın kararına itiraz ederseniz eyalet sigorta dairesine şikâyet yolu açıktır. En kritik koruma ise guaranty fund'dur: Florida'da bu fon FIGA'dır (Florida Insurance Guaranty Association). Admitted bir firma iflas ederse, fon poliçenin teminatını belirli limitlere kadar öder. Yani admitted poliçenin arkasında yalnız firmanın bilançosu değil, eyaletin kurduğu bir güvenlik ağı da vardır; bu ağ, admitted firmaların kendi katkılarıyla beslenir.

Surplus line sigorta firmaları neden vardır?

Her risk admitted pazarın standart ürününe uymaz. Kıyıya yakın, kasırga riski yüksek mülkler; yüksek değerli konutlar; kiracılı veya boş dwelling fire poliçeleri; alışılmadık işletmeler ve yüksek riskli sorumluluk talepleri, admitted firmaların kabul etmediği ya da kabul etse de daralttığı risklerdir. Surplus line firmaları tam bu noktada devreye girer: rate and form serbestliği sayesinde hem fiyatı hem poliçe metnini kendisi belirler. Bu, hem avantaj hem risk demektir — standart ürünün reddettiği teminatı yazabilir, ama standart ürünün hiç karşılaşmayacağı istisnaları da poliçeye koyabilir. Florida'da surplus lines firmanın eyaletin onaylı listesinde (eligible surplus lines insurers) yer alması şarttır; poliçe ancak lisanslı bir surplus lines acentesi üzerinden ve genellikle önce admitted pazarda teklif aranması gerektiği diligent effort kuralına uygun yazılabilir.

Sigortalı açısından fark eder mi?

Evet, en az dört noktada fark eder. Birincisi teminat metni: admitted poliçeler standart metinlere yakınken, surplus line poliçe özel yazılır ve geniş ya da dar olabilir — hasar anında belirleyici olan poliçenin kendisidir. İkincisi iflas koruması: admitted firmanız iflas ederse guaranty fund devreye girer; surplus line firmada böyle bir fon yoktur, firmanın gücü A.M. Best gibi finansal güç notlarıyla önceden kontrol edilmelidir. Üçüncüsü fiyat: surplus line primine eyaletin surplus lines vergisi ve stamping fee gibi ek idari kalemler girer; aynı teminat için admitted pazarda fiyat bulunuyorsa genellikle oradan yazılır. Dördüncüsü yönetim: surplus line firmalar oran onayı, iptal ve yenilememe kurallarında daha az düzenlenmiştir; şikâyet ve itiraz yolları admitted taraf kadar net değildir. Bunlar surplus line poliçenin kötü olduğu anlamına gelmez; üst düzey finansal güce sahip surplus line firmaların hasar ödeme geçmişi sağlamdır. Ama sigortalının bilmesi gereken farklar bunlardır.

Hangi durumda hangisi?

Standart riskli ev, araç ve standart işletme için önce admitted pazar denenir; teminat aynı olduğunda koruma daha tamdır. Florida'da kıyı mülkleri, yüksek değerli konutlar ve özel işletmeler için surplus lines çok yaygındır ve çoğu zaman tek gerçek seçenektir. Bu iki pazarı da yazabilen bağımsız bir acente, aynı teminat seti için iki pazarın teklifini yan yana koyabilir; konut sigortalarında olduğu gibi doğru soru 'hangi pazar?' değil, 'hangi firma hangi teminatla riskinizi en iyi karşılıyor?' olmalıdır. Bu değerlendirme fiyat kadar teminat metni, muafiyetler ve firmanın finansal gücüyle yapılır ve lisanslı bir sigorta danışmanına aittir.

Sıkça sorulan sorular